Cukrzyca - kompendium wiedzy o cukrzycy

Nadmiernie sucha skóra, łuszcząca się i podatna na zranienia? Jeśli zauważysz u siebie podobne objawy, zbadaj poziom cukru we krwi – może masz cukrzycę

Bardzo często cukrzyca przez długi czas rozwija się w ukryciu, a jej pierwszym sygnałem są kłopoty ze skórą. Jest ona bowiem znacznie delikatniejsza niż u zdrowego człowieka. Z powodu dolegliwości skórnych cierpi blisko 20% wszystkich diabetyków, zarówno kobiet, jak i mężczyzn. U pań te dolegliwości są jednak bardziej dokuczliwe, bo ich skóra jest cieńsza i wrażliwsza, łatwiej ulega uszkodzeniu i boleśniej reaguje na niedostateczne nawilżenie. Schorzenia skóry mogą mieć związek z samą cukrzycą lub być skutkiem ubocznym stosowania insuliny. Wiadomo też, że problemy skórne częściej pojawiają się u osób z tzw. niewyrównaną cukrzycą, czyli zmiennym, nieustabilizowanym poziomem cukru we krwi.
Zbyt słodka krew uszkadza naczynia
Głównym powodem nadwrażliwości skóry u osoby chorującej na cukrzycę są zmiany naczyniowe (angiopatia cukrzycowa), które w takim samym stopniu mogą dotyczyć większych i mniejszych naczyń. Upraszczając, można powiedzieć, że nadmiar cukru we krwi prowadzi do zmian zwyrodnieniowych we włośniczkach, tętniczkach i żyłach, czego skutkiem jest upośledzenie układu naczyniowego i niedożywienie skóry.
Najczęściej przejawia się to jej dokuczliwą suchością, łuszczeniem się i nadwrażliwością. Nawet małe skaleczenia bywają wtedy niebezpieczne, bo długo się goją. Dochodzi również do miniwylewów – na skórze tworzą się charakterystyczne przebarwienia (brązowe plamy). Można je dostrzec na podudziach. Takie dolegliwości są zwykle skutkiem cukrzycy typu 1, czyli tej zależnej od insuliny.

U osób młodych z powodu gorszego ukrwienia skóry występuje tzw. rumieniec cukrzycowy. Łatwo go rozpoznać, bo na policzkach, czole, czasem też na podudziach i stopach skóra jest mocno zaczerwieniona. Niestety, niełatwo pozbyć się takich „kolorków”. Ustępują dopiero po zastosowaniu odpowiedniej diety oraz właściwej dawki insuliny. Ponadto w okolicach pępka i między łopatkami może się pojawić nadmierne owłosienie (hirsutyzm). Z cukrzycą typu 2 często współistnieje bielactwo, czyli miejscowe odbarwienie skóry. Leczenie jest trudne i nie zawsze daje dobre rezultaty, czyli wyrównanie białych odbarwień skóry.
Niezwykle sucha i pozbawiona łoju skóra jest przyczyną bardzo uciążliwego świądu. Chory drapie się, kalecząc delikatną skórę. Ranki trudno się goją i mogą zostać nawet przypadkowo zainfekowane.
Często dochodzi do zaburzeń lipidowych

Zazwyczaj towarzyszą cukrzycy, która charakteryzuje się (z różnych powodów) zmiennym poziomem cukru we krwi. Właśnie u osób, które cierpią na taki rodzaj cukrzycy, najczęściej dochodzi do zwiększenia poziomu lipidów we krwi. Skutkiem takich nieprawidłowości są tzw. żółtaki (kępki żółte), w których gromadzą się cholesterol i lipidy. Żółtaki tworzą się na powiekach, łokciach oraz kolanach, a niekiedy również na pośladkach. Te żółtawe placuszki czy grudki występują symetrycznie, czyli np. na obu powiekach. Kępki żółte nie bolą, nie są groźne dla życia, ale bywają sporym defektem kosmetycznym. Gdy cukrzyca zostanie wyrównana, żółtaki powoli zanikają.
Do ataku ruszają grzyby i drożdż
Zakażenia grzybicze i drożdżakowe są zmorą wszystkich diabetyków. I w tym przypadku również głównym winowajcą jest tzw. niewyrównana cukrzyca, bo wahania poziomu cukru we krwi ułatwiają rozwój drobnoustrojów.
Grzybica skóry, a zwłaszcza stóp i paznokci, ma zazwyczaj poważniejszy przebieg niż u ludzi zdrowych. Jest to często ostry stan zapalny połączony z intensywnym łuszczeniem się naskórka oraz tworzeniem się licznych pęcherzyków. Leczenie grzybic u diabetyków jest trudne, dlatego kurację musi prowadzić dermatolog. Bez uzgodnienia z nim nie należy stosować żadnych kremów, maści i ziół. Gojenie przebiega szybciej, jeśli prawidłowo pielęgnuje się skórę. W przypadku choroby stóp bardzo ważna jest ich codzienna higiena, bo właśnie ze stóp często zakażenie przenosi się na inne powierzchnie ciała. Staranne zabiegi higieniczne oraz prawidłowe leczenie ma jeszcze jedno zadanie – ochronić paznokcie przed atakiem grzybów, bo jeśli zaniedbamy stopy, zakażenie może przenieść się na paznokcie. Grzyby wnikają najpierw do wnętrza płytki i nie są widoczne. Z czasem jednak płytka ulegnie rozwarstwieniu, popęka, zgromadzi się w niej powietrze, co zaobserwujemy w postaci białych smug na paznokciu. Leczenie zawsze poprzedza wykonanie badań oznaczających rodzaj grzybów chorobotwórczych.
Z kolei zakażenia drożdżakowe (kandydozy) atakują nie tylko skórę, ale także błonę śluzową narządów rodnych, jamy ustnej, a nawet żołądka. W fałdach ciała, pod pachami, w pachwinach i pod piersiami pojawiają się małe krostki, które swędzą i bolą. Aby dobrać właściwe leczenie, najpierw oznacza się rodzaj drożdży. Jednak terapia nie będzie skuteczna, jeśli nie wyrównana się poziomu cukru.
Niepożądane efekty podawania insuliny

Każdy chory inaczej reaguje na stosowaną terapię cukrzycową. Może też zdarzyć się, że organizm odrzuci insulinę i lek zamiast pomagać, będzie szkodził. Mówi się wówczas o tzw. nietolerancji insuliny, która ma wpływ nie tylko na ogólny stan zdrowia, ale i na wygląd skóry. W miejscach podawania leku (wkłuwania igły) może dochodzić do zaniku tkanki tłuszczowej. Taki defekt łatwo jest zaobserwować, bo w miejscach iniekcji pojawiają się wgłębienia lub guzki. Niestety, nie ma na to leku. Jedynym rozwiązaniem jest częsta zmiana miejsca wstrzykiwania leku.
Z podawaniem insuliny w zastrzykach łączy się jeszcze jeden problem dermatologiczny. W miejscach urazów mechanicznych (takim jest wkłucie igły) mogą się tworzyć bolesne pęcherze. Leczy się je, stosując preparaty w aerozolu. Warunkiem powodzenia terapii jest dobranie odpowiedniej dawki insuliny, bo właśnie takie postępowanie zwykle likwiduje podstawowy problem.
Dermokosmetyki także dla cukrzyków
Osoby cierpiące na cukrzycę powinny więc wyjątkowo troskliwie dbać o skórę. Na szczęście nie jest to teraz trudne, ponieważ w aptekach jest wiele środków doskonale nadających się do pielęgnacji bardzo suchej i wrażliwej skóry. Na szczególną uwagę zasługują dermokosmetyki. Wytwarzane są na bazie ciekłej parafiny. Po nałożeniu ich na ciało, na skórze pozostaje tzw. film, który uniemożliwia wyparowywanie wody. W ten sposób chronią one skórę przed wysuszeniem, a tym samym również przed bardzo dokuczliwym swędzeniem. Ponadto dermokosmetyki wspomagają odbudowę osłabionej chorobą skóry i dość skutecznie zabezpieczają ją przed zakażeniami. Ich zaletą jest to, że nie zawierają substancji zapachowych, które mogłyby podrażniać skórę.
Do pielęgnacji stóp godne polecenia są kremy z mocznikiem. Osoby otyłe muszą przesypywać talkiem miejsca narażone na ocieranie (pod pachami, uda). Po każdej kąpieli ciało należy delikatnie osuszyć (nie wycierać). Skórę między palcami stóp można dosuszyć chłodnym strumieniem powietrza, np. z suszarki do włosów.

autor: Anna Jarosz (miesięcznik "Zdrowie")
konsultant: dr. n. med. Magdalena Ciupińska, dermatolog

Słowa kluczowe : cukrzyca, dermokosmetyki, grzybica, insulina, pielęgnacja skóry cukrzyka

Średnia ocena użytkownika

   (0 głos)